30 Kasım 2011 Çarşamba

Reel Faiz

Teorik olarak bakıldığında, ekonominin ihtiyaç duyduğu büyüme için gereken tasarruflara reel faiz ödenmesine gerek olmayacaktır. Enflasyon oranı, faizin belirleyicisi olacaktır. Eğer elde edilen büyüme, yurt içi tasarrufların dışında borçlanma ile sağlanmışsa, tasarruflara enflasyonun üstünde faiz  verilmesi zorunluluğu ortaya çıkmaktadır. Bu durumda reel faizin ne olacağı sorusu ortaya çıkmaktadır.


Türkiye dahil birçok ülkede, büyümenin daha fazla olabilmesi için tasarruflara reel faiz ödenmektedir.  Ödenen reel faizler zaman zaman yüksek olmakla birlikte son iki yılda ödenmekte olan reel faizler çok düşmüştür. Reel faizi, ülkemizde yaşayanlar ve yurt dışından gelen tasarruflar açısından farklılık göstermektedir.

Ülkemizde yaşayanlar enflasyonun az üstündeki reel faize kolaylıkla rıza gösterirken, yurt dışındaki tasarruf sahipleri çok daha yüksek reel faiz talep etmektedirler. 

Türkiye'de yaşayanlar ülke içindeki tasarruflarının elde ettiği faizle, satın alma gücünü korumasından mutlu olmaktadır. Enflasyonun üzerinde elde ettikleri faizle bunu sağlayabilmeleri   yeterli olmaktadırlar. Ülkenin geleceğiyle ilgili risklerinin primlerini, önceden değil zamanı gelince talep etmektedirler.

Yurt dışından gelen tasarruflar ise, ülkenin içinde bulunduğu ve ileride oluşabilecek riskler dolayısıyla yüksek reel faiz talep etmektedir. Döviz olarak gelip TL'ye dönen tasarruflar vadesinde yurt dışına çıkarken,  faizden çok kurla ilgilenmektedir. Diğer bir değimle, geliş ve gidiş kurlarının arasında oluşabilecek pozitif  fark, faizi çok düşük  gösterebilmektedir. Bu nedenle cari açık başta olmak üzere ekonomik zayıflığı bulunan ülkemizde, kurun yükselme olasılı dolayısıyla, yurt dışı tasarrufçu daha yüksek reel faiz istemektedir. 

Burada ödenecek reel faizin ne olabileceğini de tartışmak istiyorum. Ülke ekonomisi için, enflasyonun üzerinde,  büyüme oranı kadar verilecek faiz en üst sınırdır. Bunun üstünde verilecek reel faiz yurt dışına büyüme dışında gelir transferi anlamına gelmektedir. Hal böyle olmakla birlikte, cari ve bütçe dengesi sağlanamamış ve hane halkı dahil özel sektörü yüksek borçlu ülkelerde, gelir transferi olduğunu görmekteyiz.

Arzulanan büyüme için yetersiz tasarruflar dolayısıyla yurt dışı borçlanmaya ihtiyaç duyan ekonomimiz, yüksek reel faiz ödemeden yeterli dış borca erişememektedir. Bizim gibi yüksek cari açığı olan ülkeler,  ne yazık ki, yüksek reel faiz ödemek zorunda kalmaktadırlar.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder