9 Kasım 2011 Çarşamba

Türev Piyasalar

Türev asıl itibariyle,vadeli yapılan işlerde,işlem ile vade tarihleri arasındaki sürede, olabilecek değişikliklerden etkilenmemeyi amaçlayan finansal enstrümandır. Diğer bir ifade ile,dövizle satılan malın bedelinin alınacağı  vadede kurlardaki değişiklikten etkilenmemek için yapılan işlemdir.



Çoğunlukla,türev enstrümanları döviz ve emtia piyasalarında kullanılmaktadır. Döviz piyasalarında,her türlü dövizin birbirine karşı değeri için türev kullanılabilir. Bunların işlem yaptığınız dönem içinde yukarı veya aşağı yöndeki hareketleri karşılığında kendinizi korumak için tekrar türevi kullanabilirsiniz. Aslında,işlemi garanti(hedge)altına almak için yapılan türev, ilk işlemle bağlantılı kar veya zararı sabitlemeye dönüşerek alım satım(trade) haline gelmiştir. 

Emtia piyasalarında ise, üretimi yılda bir veya birkaç kez olabilecek malların, alım ve satımına dönük fiyatı sabilenirken,karı hesaplanmak istenmektedir. Üretilmemiş malların fiyatları,yapılmakta olan türev işlem sayısı ve miktarı ile suni olarak değişmektedir.

Türev işlemler,finans sektöründe,genellikle ekonomi ve mühendislik  alanlarında eğitim almış genç ve matematik zekaları yüksek kişilerin tarafından yapılmaktadır.Ekonomik ihtiyaçlara dayanan  işlemler(transaction)yeterli olmayıp(sentetik denilen), yaratılmış yapay işlemlere yönelirler. Yazılan denklemlerle hesaplanan pirimler alınır veya ödenir.

Türev piyasaları, ekonomik gelişmişlikle paralellik arz eder. Gelişmiş ekonomilerde sentetik türevler oldukça fazladır. Bu yolla önemli miktarda hacme bağlı gelir elde edilir. Bazen de, bu büyüklüğün kontrolü yapılamayınca oluşan zararlar geç fark edilir.

İhtiyaçların zorladığı,dengelemeye (hedge)dönük türev ne kadar faydalı ise sentetik olanı da o kadar mahsurludur. İşin ilginç tarafı,tek bir ekonomik işleme dayanarak, sayısız türev yapmak, risklerin büyütülmesidir.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder