17 Aralık 2012 Pazartesi

Özel Sektör Tahvili (ÖST)

2012 yılında enflasyonun ve faizlerin düşmesi sonucunda Özel sektörümüz, uzun aradan sonra tahvil ihracına başladı. Burada Bankalarımızın çıkardıkları tahvillerle ilgili yorum yapmadan doğrudan ÖST lerle ilgileneceğiz

Bu yıl 3 milyar TL civarında ÖST ihracı ile tahvil stoku da  7 milyar TL ulaşmıştır. Firmaların  ÖST ihracını tercih etmelerinin çeşitli nedenleri vardır. 
  1. Var olan borçlarını daha ucuzlatmak 
  2. Var olan borçlarının vadelerini uzatmak
  3. Var olan borçlarını TL'ye dönerek kur riskini yok etmek
  4. Borç çeşitliğine kavuşmak
  5. Likidite sağlamak

Çıkarılacak ÖST ler önce Finansman Bonosu  ( bir yıllık) dönem sonu faiz ödemeli olarak çıkarılırken, daha sonraları 2 yıl vadeli 3ayda bir faiz ödemeli olarak ihraç edilmeye başlandı. Vadeyi daha da uzatma arzusu ile 3 yıla çıkıldığında faiz ödemesi 3 ayda bir yerine ayda bire dönüştürülerek cazibe sağlanmaya çalışıldı. Vade uzatma isteğindeki kriterlerden birisi firmanın kredi değerliliğiyken, diğeri de yatırımcı alışkanlığıdır. Uzun süre yüksek enflasyon ve faizle yaşıyan toplum, parasını kısa vadelerde tutmaya alışmıştır.Bu alışkanlık kısa sürede kırılamamaktadır. Düşen faiz ortamında, daha iyi getiri sağlamak için yatırımcı, uzun vadeye alışmak zorunda kalacaktır.
Çıkarılan tahvilin toplam maliyeti =(faiz+spread+masraf) .Faiz genel olarak uygun vadedeki, Hazinenin gösterge kağıdının faiz oranı olarak kabul edilir. Buna firmanın kredi değerliliği ve tahvilin vadesine göre ilave risk pirimi anlamına gelen (spread) ilave edilir. Tahvilin çıkarılmasına aracılık edecek "Yatırım Bankası veya Aracı Kurum" komisyon ve masrafları ilave edilir. Örnek olarak 5.75+4+0.25=10  Buradaki rakamlar firma ve vadeye göre farklılık gösterebileceğini göz önünde tutmalıyız.

ÖST ler, Tahsisli ve  Halka Arz olmak üzere iki türlü ihraç edilmektedir. Tahsisli satış dediğimiz yöntemde; belirli bir tutarın üstünde(1 milyon TL gibi) alım yapabilecek "Nitelikli Yatırımcıya" satış yapılıyor. Bu yatırımcılar genel olarak Kurumsal Yatırımcılar dediğimiz Fonlar,Emekli Fonları, Sandıkları gibi kuruluşlardır. Diğer yöntem ise "Halka Arz " dediğimiz arzu eden tüm yatırımcılara satılmasıdır. Her iki yöntemde de, satılan tahviller İMKB de ikinci elde işlem göreceği düşünülmektedir. Ancak genel olarak işlem görmediğini ve likidite sağlamayı arzu eden yatırımcının bunu sağlayamadığı görülmektedir. Bu nedenle, "Halka Arz" yöntemiyle yapılan ÖST ihraçlarında "Piyasa Yapıcısı" sisteminin getirilmesi yararlı olacaktır.

Firmaların ÖST ihraçlarında, açık pozisyonlarını kapatmak arzusu da etkili olabilmektedir. Döviz borcu yüksek olan firmalar bu borcun bir kısmını TL dönerek kur riskinden kurtulma yolunu da tercih edebilmektedirler.

Yukarıda teknik özelliklerini anlatmaya çalıştığım, ÖST lerin gelişmesi Sermaye Piyasalarımız için önem taşımaktadır. 2013 yılında önceki yıllardan daha fazla ÖST ihtaç edileceği kanaatindeyiz. Bu nedenle, SPK ve İMKB'nin  bu piyasanın sağlıklı ve hızlı gelişimi için yol gösterici rolleri önem taşımaktadır.


.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder