3 Mayıs 2013 Cuma

İstanbul Üçüncü Havaalanı İhalesi


DHMİ İstanbul’da üçüncü havalimanı ihalesini bugün 10:00’da gerçekleştiriyor.


İhale edilen varlık
İstanbul’da üçüncü havalimanının yap-işlet-devret yöntemiyle özel sektöre devri ihalesi yapılacak. Havalimanının 150mn yolcu kapasiteli olması hedefleniyor. (2012’de Türkiye’nin toplam havayolu yolcu sayısı 130mn, Atatürk Havalimanının 45mn oldu)
İşletme süresi 25 yıl olacak ve işletmeciye 6,3 milyar euroluk 12 yıllık yolcu garantisi verilecek.
Proje dört etapta gerçekleştirilecek. İlk etapta 90mn yolcu kapasiteli üç pistli liman, ikinci etapta bir pist, üçüncü etapta 30mn yolcu kapasiteli terminal ve bir pist, dördüncü etapta 30mn yolcu kapasiteli terminal ve pist eklenecek. Bütün etaplar tamamlandığında dünyanın en büyük havalimanı olacak. İlk etabın ardından yolsu sayısının 70 milyona ulaşmasıyla ikinci etap başlayacak. Toplam yatırım maliyetinin 7 milyar euro olacağı tahmin ediliyor.
İhalenin sonuçlanmasının ardından devir işleminin bu yıl sonunda yapılması, ilk etabın 2017’de tamamlanmasıyla tesisin devreye girmesi ve kira süresinin başlaması hedefleniyor.

İhale yöntemi
Üçüncü havalimanı ihale süreci 23 Ocak’ta yapılan duyuruyla başladı. Yatırımcılar projeyi 3 ayda değerlendirdiler.
İhale kapalı teklif usulüne göre yapılacak. Teklifler 9:30’a kadar teslim edilecek. Geçici teminat tutarı 40mn Euro olarak belirlendi.
İhale grupları tek tek çağrılarak pazarlık yapılacak.
Teklifler 25 yıllık kira bedelini en yüksek verene göre değerlendirilecek.
İhalenin ertelenmemesi için en az 3 teklif alınması gerekli görülüyordu. Dört teklif gelmesi bekleniyor. 

Havayolu sektörü
Türkiye’de havayolu sektörü 2001’de bilet fiyatı onaylanma sürecinin kaldırılması, 2003’te KDV hariç vergilerin bilet fiyatından çıkarılmasıyla hızlı bir büyüme sürecine girdi.
2003’ten itibaren yolcu sayısı yıllık bileşik olarak %14,1 büyüdü. 2013’ün ilk üç aylık döneminde büyümenin devam ettiğini, yolcu sayısının %17 arttığını hesaplıyoruz.


İhale katılımcıları
Ulaştırma Bakanının açıklamasına göre üçüncü havalimanı için 2’si yabancı  17 şirket şartname aldı (Şartname bedeli: 100.000TL).Habertürk Güntay Şimşek’in yazısına göre dört teklif gelmesi bekleniyor. 
1-      TAV Havalimanları Holding : Tepe, Akfen, Sera ve Fransız ADP ortaklığı.  Atatürk Havalimanı dahil olmak üzere yurtiçi ve yurtdışı 12 havalimanı işletiyor. Grup şirketi TAV İnşaat havalimanı inşaatı konusunda tecrübeli. Atatürk Havalimanı işletme hakkına Ocak 2021’e kadar sahip bulunuyor. Üçüncü havalimanı 2017’de devreye girer ve Atatürk Havalimanı kapatılırsa, şirketin zararı DHMİ tarafından karşılanacak. Atatürk Havalimanına 2005’te 15,5 yıl için 3 milyar dolar kira bedeli taahhüt etmişti. 
2-      IC Fraport : Antalya dış hatlar terminali işletiyor. St Petersburg, Varna ve Burgaz’da havalimanları yapacak konsorsiyumların içinde yer alacak.
3-      Limak-Kalyon-Mapa-Cengiz-Kolin OGG: Limak Sabiha Gökçen Havalimanını ve Priştina Uluslararası Havalimanını işleten konsorsiyumlar içinde yer alıyor. Havalimanı inşaatı tecrübesi de var.
4-      Makyol : Havacılık altı yapı işlerinde tecrübeli, ancak işletme tecrübesi yok.

Ne beklemeliyiz?
İhale açık artırma değil, karşılıklı pazarlık usulü yapılacağı için gelişmeleri gelecek haberlerden izleyeceğiz.
Gelen teklifler ya da şartname alanlarla ilgili henüz bir bilgimiz yok. Yukarda bahsettiğimiz dört potansiyel grubun teklif vermesi garanti olmadığı gibi, sürpriz isimler (Sabancı, Enka, Alarko vb.) de gelebilir. İlk yatırım için ciddi bir finansmana ihtiyaç bulunuyor. Teklif sayısı üçün altında kalırsa, ihale ertelenebilir ki bu da çok yüksek bir ihtimal.

Piyasalara etkisi
Teklif verenler açısından halka açık olarak sadece TAV’ı görüyoruz. TAV için ilk etapta pozitif, daha sonra yüksek yatırım maliyeti nedeniyle negatif bir etki bekliyoruz. Ancak uzun vadede daha iyi olacaktır.
Yabancı doğrudan yatırım anlamında TAV’ın (%38 ortağı Fransız ADP) ve IC Fraport’un kazanması pozitif olacaktır.
Genel piyasa açısından etki yaratmasını beklemiyoruz.



Bu yazı TSKB deki çalışma arkadaşım Şebnem Mermertaş tarafından yazılmıştır.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder